احداث ساختمان چهارطبقه با کاربری کلانتری در حاشیه رودخانه جعفرآباد تجریش با هشدارهای فنی و شهرسازی درباره خطرات احتمالی سیلاب مواجه شده است.
بررسیهای هیدرولوژیکی و هیدرولیکی نشان میدهد ساختوساز در حریم رودخانه میتواند مسیر طبیعی جریان آب را تحت تأثیر قرار داده و در زمان بارشهای شدید، ریسک سیلاب را افزایش دهد.
اهمیت حریم رودخانهها در مدیریت سیلاب
حریم رودخانهها تنها یک محدوده قانونی برای جلوگیری از ساختوساز نیست، بلکه بخشی از سیستم طبیعی کنترل و عبور جریانهای سیلابی محسوب میشود. آزاد نگه داشتن این محدودهها میتواند به کاهش سرعت و انرژی جریان و جلوگیری از ورود آب به مناطق مسکونی و زیرساختهای شهری کمک کند.
بررسی تجربه سیلابهای سالهای گذشته نیز نشان داده است که محدود کردن مسیر طبیعی رودخانه یا ایجاد مانع در حریم آن میتواند خسارتهای ناشی از بارندگیهای شدید را افزایش دهد.
نگرانی از احداث ساختمان چهارطبقه در حاشیه رودخانه جعفرآباد
موضوع احداث یک ساختمان چهارطبقه با کاربری کلانتری در محدوده پارک مجاور رودخانه جعفرآباد در تجریش، از جنبههای مختلف فنی و قانونی مورد توجه قرار گرفته است.
رودخانه جعفرآباد به دلیل شرایط توپوگرافی، شیب بستر و قرارگیری در محدوده شهری، در زمان بارشهای شدید میتواند با افزایش قابل توجه حجم و سرعت جریان مواجه شود. علاوه بر آب، سیلاب ممکن است سنگ، شاخه درختان، تنه درخت و سایر مواد شناور را نیز با خود حمل کند.
وجود چنین موادی میتواند در نقاط حساس باعث کاهش ظرفیت عبور جریان و ایجاد انسداد شود.
بررسی اثر ساختمان کلانتری بر جریان سیلاب
برای بررسی پیامدهای احتمالی پروژه، دو وضعیت در مدل هیدرولیکی مورد مطالعه قرار گرفته است؛ وضعیت نخست شرایط فعلی محدوده و وضعیت دوم شرایط پس از احداث ساختمان پیشنهادی.
در این مطالعات مواردی مانند مسیر جریان سیلاب، سرعت و عمق آب، تراز سطح آب، محدوده گسترش سیلاب و میزان درگیری ساختمان با پهنه سیلابی مورد توجه قرار گرفته است.
هدف از این بررسیها، مشخص کردن این موضوع است که آیا احداث ساختمان میتواند موجب تغییر مسیر جریان یا افزایش تراز آب در بخشهای بالادست شود یا خیر.
ضوابط قانونی ساختوساز در حریم رودخانه
مجاورت مستقیم پروژه با رودخانه، موضوع رعایت ضوابط مربوط به بستر و حریم رودخانهها را اهمیت بیشتری میدهد.
بر اساس ماده ۱۵ قانون توزیع عادلانه آب، برای برخی تأسیسات آبی و کانالها حریم مشخصی در نظر گرفته شده است. در مورد رودخانههای دارای خطر سیلاب نیز تعیین و رعایت حریم با توجه به شرایط فنی و هیدرولوژیکی اهمیت ویژهای دارد.
بنابراین پیش از اجرای پروژههای ساختمانی در مجاورت رودخانهها، بررسی وضعیت بستر و حریم قانونی و دریافت مجوزهای لازم ضروری است.
نقش پارکهای سیلابی در کاهش خسارت
در رویکردهای جدید مدیریت سیلاب شهری، فضاهای باز مجاور رودخانهها میتوانند بهعنوان پهنههای قابل آبگرفتگی یا پارکهای سیلابی عمل کنند.
این فضاها در شرایط عادی میتوانند کاربری عمومی و فضای سبز داشته باشند و در زمان وقوع سیلاب، امکان گسترش کنترلشده جریان را فراهم کنند. حفظ چنین فضاهایی میتواند از انتقال مستقیم جریان آب به ساختمانها و زیرساختهای حساس جلوگیری کند.
از این منظر، ایجاد یک ساختمان در محدودهای که میتواند نقش فضای باز سیلابی داشته باشد، نیازمند بررسی دقیق اثرات هیدرولیکی پروژه است.
مغایرت احتمالی پروژه با ضوابط طرح تفصیلی
بر اساس گزارشهای مطرحشده، محل پروژه در طرح تفصیلی تهران در زیرپهنه G312 قرار دارد که به فضاهای میان روددرهها و حفاظت اختصاص دارد.
طبق ضوابط مربوط به این پهنه، ساختوساز در مسیر رودخانه و حریم قانونی آن با محدودیتهای جدی مواجه است و اجرای برخی پروژهها در سایر بخشهای پهنه نیز نیازمند انجام مطالعات تخصصی و طی فرآیندهای قانونی مربوط است.
از این رو، تعیین دقیق وضعیت پروژه باید بر اساس نقشههای مصوب، حریم قانونی رودخانه، مطالعات هیدرولوژیکی و مجوزهای صادرشده انجام شود.
نگرانی درباره قطع درختان محل پروژه
موضوع دیگری که درباره این پروژه مطرح شده، وضعیت درختان موجود در محل است. بر اساس گزارشها، بخشی از محدوده با حصار کارگاهی محصور شده و نگرانیهایی درباره احتمال قطع درختان برای اجرای عملیات ساختمانی وجود دارد.
مطابق قوانین مربوط به حفظ و گسترش فضای سبز شهری، قطع درختان در محدوده شهرها تابع ضوابط و مجوزهای قانونی است و نمیتوان بدون طی مراحل قانونی نسبت به قطع یا جابهجایی درختان اقدام کرد.
ضرورت بررسی کامل پیش از اجرای پروژه
با توجه به قرارگیری پروژه در مجاورت رودخانه، لازم است پیش از هرگونه عملیات اجرایی، موضوع از جنبههای هیدرولوژیکی، هیدرولیکی، شهرسازی، محیطزیست، ایمنی و حقوقی بهصورت دقیق بررسی شود.
انجام مطالعات جامع میتواند مشخص کند که احداث ساختمان چه اثری بر مسیر عبور سیلاب و ایمنی محدوده خواهد داشت و آیا پروژه با ضوابط مصوب شهری و حریم قانونی رودخانه مطابقت دارد یا خیر.
جمعبندی
احداث کلانتری چهارطبقه در حاشیه رودخانه جعفرآباد تجریش، به دلیل قرارگیری در محدوده حساس رودخانه و احتمال تأثیرگذاری بر مسیر جریان سیلاب، با پرسشها و هشدارهای کارشناسی مواجه شده است.
حفظ حریم رودخانهها و فضاهای باز مجاور آنها یکی از اصول مهم مدیریت ریسک سیلاب شهری است. به همین دلیل، بررسی دقیق حریم قانونی، مطالعات هیدرولوژیکی و هیدرولیکی، ضوابط طرح تفصیلی و وضعیت فضای سبز باید پیش از هرگونه تصمیم نهایی درباره اجرای پروژه مورد توجه قرار گیرد.
بدون دیدگاه